Urządzenia detektywistyczne ułatwiają inwigilację osób trzecich, a także zabezpieczenie mienia w czasie, gdy to nie jest użytkowane. Niestety, nie zawsze używanie sprzętów do kontroli przestrzeni publicznej i prywatnej jest dozwolone prawnie. Co warto wiedzieć o obostrzeniach związanych z urządzeniami do inwigilacji? Jakie są najważniejsze, prawne aspekty używania sprzętu detektywistycznego?
Czym jest sprzęt detektywistyczny? To różnego rodzaju urządzenia, które umożliwiają kontrolowanie przestrzeni z ukrycia. Nalezą do nich m.in. różnego rodzaju dyktafony czy ukryte kamery. Sprzęty te są powszechnie dostępne. Można je bez problemu kupić i to w legalny sposób, w atrakcyjnych cenach.
Ukryte kamery, dyktafony – kto może używać tego rodzaju narzędzi?
Mimo to, ich używanie nie zawsze jest dostępne dla każdego. W praktyce mówi o tym art. 267 Kodeksu karnego. Wyraźnie wskazane jest tam, że nie wolno korzystać z ukrytych kamer czy dyktafonów, aby pozyskiwać informacje, do których nie jesteśmy uprawnieni. Pod żadnym pozorem nie wolno też używać sprzętu szpiegowskiego, jeżeli nie jesteśmy uczestnikami nagrania.
Kodeks karny zabrania więc m.in. nagrywania osób trzecich w intymnych sytuacjach, nagrywania rozmów osób postronnych czy zakładania lokalizatorów GPS do samochodów inwigilowanych ludzi. Za tego rodzaju praktyki grozi nam kara pozbawienia wolności do lat 2.
Ukryta kamera nie może służyć do ciągłej kontroli pracownika (poza jego miejscem pracy) lub do bezpośredniego sprawdzania wierności małżonka. Są jednak od tych zasad wyjątki, które wykorzystują detektywi i mogą opierać się na nich wszyscy obywatele. Np. dozwolone jest nagrywanie rozmów, w których uczestniczymy. W pełni legalne jest zainstalowanie monitoringu w należącym do nas mieszkaniu. Po poinformowaniu pracowników można założyć też system ukrytych kamer w pracy (bez informowania pracowników dokładnie, gdzie te się znajdują).
Pamiętajmy, że sprzęt detektywistyczny nie jest licencjonowany. Praktycznie wszystkie urządzenia dostępne w publicznym obiegu są legalne.
Czytaj także: Wsparcie psychologiczne w trudnych czasach – jak utrzymać zdrowie psychiczne?
Jakie urządzenia można legalnie wykorzystywać, a kiedy mogą pojawić się problemy?
W teorii legalne są wszystkie rodzaje podsłuchów i ukrytych kamer. Nie ma specjalnych wytycznych dotyczących urządzeń, których obieg jest zakazany. Zabronione jest natomiast podsłuchiwanie częstotliwości służb specjalnych czy policyjnych. Niekiedy podsłuchy czy sprzęty radiowe, które pozwalają na takie działania mogą być zarekwirowane.
Zabronione jest też użytkowanie zagłuszarek częstotliwości. Mikrofony laserowe to urządzenia o dalekim zasięgu, które umożliwiają kontrolowanie dyskusji rozmówców z dużej odległości, nawet przez szyby, co również grozi odpowiedzialnością karną. Podobnie jest z podkładanymi osobie trzeciej ukrytymi kamerami czy pluskwami.
Jak widać, z posiadaniem sprzętu detektywistycznego nie ma wielkiego problemu. Natomiast jego wykorzystanie może być już kwestią z prawnego punktu widzenia dyskusyjną.
Przepisy dotyczące używania sprzętów do monitoringu – kiedy należy poinformować, że obiekt jest monitorowany?
Tu dochodzimy do aspektu monitorowania obiektów użyteczności publicznej, zakładów pracy, biur lub przestrzeni firmowej, dostępnej dla osób trzecich. W praktyce moglibyśmy założyć, że zamontowanie ukrytej kamery w obrębie takiego miejsca nie jest dozwolone. Materiały powstałe w wyniku pracy kamer mogą naruszać prywatność osób trzecich, przepisy RODO, a także (niekiedy) wpływać na ujawnienie informacji niejawnych.
Nie oznacza to jednak, że właściciel restauracji czy biura musi za każdym razem pytać osoby wchodzące do środka o zgodę. Powinien on oznaczyć obiekt jako monitorowany. Oznaczenie musi być wykonane w taki sposób, aby było jasne, czytelne i widoczne. Właściciel lokalu nie jest natomiast zobowiązany do wskazywania klientom lub odwiedzającym, gdzie konkretnie znajduje się kamera.
Kiedy nie wolno używać sprzętu detektywistycznego? Na co zwracać uwagę?
Sprzętu detektywistycznego pod żadnym pozorem nie wolno używać, jeżeli godzi to w prywatność osoby inwigilowanej, jest związane z działalnością przestępczą (np. podsłuchiwanie w celu pozyskiwania materiałów do szantażu) albo wiąże się z ujawnieniem informacji o charakterze tajnym. Możemy obserwować nianię w trakcie jej opieki nad dzieckiem, ale jeżeli dziecko śpi, a niania ma przerwę, nie wolno sprawdzać, co w danym momencie robi.
Pod żadnym względem nie wolno też upubliczniać materiałów pozyskanych w drodze inwigilacji, niezależnie czy jest ona legalna. Prawo zabrania korzystać ze sprzętów detektywistycznych i ich wytworów do działań przestępczych (jak wspomniany szantaż).
Zakładając podsłuch lub ukrytą kamerę, warto jest skonsultować się z prawnikiem, który wskaże, jak można wykorzystać sprzęt detektywistyczny w konkretnej sytuacji (np. w przygotowywaniu materiałów do rozprawy rozwodowej). To zabezpieczy przed późniejszymi problemami.
Dodaj komentarz